Skip to main content

Zielona Dolinka

Otoczenie Osiedla 

Osiedle może poszczycić się swoimi „zielonymi płucami” – malowniczymi terenami Parku Dolina Służewska, przez które przepływa Potok Służewiecki, dawniej nazywany Sadurką. Potok ten wyznacza granicę między Ursynowem a Służewem nad Dolinką, który administracyjnie należy do Dzielnicy Mokotów.

Park Dolina Służewska to wyjątkowe miejsce na mapie Warszawy, wyróżniające się bogactwem roślinności zbiorowisk wodnych i łąkowych, które naturalistycznie odzwierciedlają dziką przyrodę. Park będący częścią projektu zagospodarowania przestrzennego z lat 1979-1980, jest autorstwa zasłużonego przyrodnika, profesora SGGW, ogrodnika i architekta krajobrazu Longina Majdeckiego. Na 26-hektarowym terenie, oprócz samego potoku wyodrębnić można aż 9 różnych stawów. Wszystkie brzegi porośnięte są gęstymi zbiorowiskami wysokich szuwar, będących doskonałym schronieniem i miejscem lęgowym dla ptactwa wodnego. Wśród bujnie powiewających trzcin, dostrzec możemy pałkę szerokolistną, a przy brzegach potoku znajdziemy kwitnący oczeret jeziorny. Możemy tu spotkać licznie występujące gatunki ptaków, łącznie w raporcie BioBlitz z 2019 roku naliczono 33 gatunki. Najłatwiej spotkać kaczkę krzyżówkę lub łyskę, rzadziej napotkamy rudzika czy ziębę, a czasem w pełnym letnim słońcu prężą się dumnie łabędzie nieme. Wakacyjnym wieczorem usłyszymy chór żabich rechotów, m.in. w akompaniamencie ropuchy szarej oraz żaby zielonej. W tle usłyszymy cykanie świerszczy wielkich lub dostrzeżemy łąkowy taniec motyli, rusałki osetnik, czy też czerwończyka nieparka.Pośród bujnej, parkowej roślinności, nadal kryją się nostalgiczne ślady dawnych gospodarstw wsi Służew. Jeszcze w latach 50 XX wieku na tym terenie przeważały gospodarstwa wiejskie z niską zabudową. Ostatnim świadkiem po dawnej wsi są nadal występujące stare drzewa owocowe, a jedynym historycznym zabudowaniem pozostało zrujnowane siedlisko przy ul. Tarniny 7.

Charakterystyka przyrodnicza Osiedla

Osiedle Służew nad Dolinką tworzy spójną całość z otaczającym je rozległym parkiem, a bujna zieleń płynnie łączy się z malowniczo rozmieszczonymi budynkami Spółdzielni. Stąd też cały teren osiedla można uznać za naturalne przedłużenie parkowego krajobrazu. Kolorytu dodaje zróżnicowane ukształtowanie terenu, na którym przeplatają się obszary silniej zadrzewione, przechodzące płynnie w skupiska zakrzewień, sąsiadujące nieopodal z bujną roślinnością łąk kwietnych.

Całym terenem zarządzamy zgodnie ze współczesnymi standardami i zasadami zrównoważonego rozwoju, uwzględniając wyzwania wynikające z dynamicznych zmian klimatycznych. Ograniczyliśmy wykaszanie trawy do niezbędnego minimum, by zmniejszyć niekorzystną ewapotranspirację w okresie letnim. Wiosną i latem osiedle zdobią licznie założone łąki kwietne, wsparciem dla bioróżnorodności są także nowe rabaty i kwietne kobierce, tworzone w porozumieniu z mieszkańcami. Ponadto, posiadamy liczne strefy EKO, gdzie ingerencja człowieka jest ograniczana do niezbędnego minimum, pozostawiając najcenniejsze przyrodniczo obszary osiedla na spontaniczny rozwój fauny i flory.

Dzięki tym rozwiązaniom dążymy do harmonijnego połączenia przestrzeni mieszkalnej z naturą, szanując jej prawa i tworząc przyjazne warunki do codziennego życia mieszkańców.

Na terenie Spółdzielni w 2024 roku zaobserwowano i udokumentowano ponad 180 gatunków roślin naczyniowych. Okazały drzewo-krzewostan oraz roślinność łąkowa jest chlubą Spółdzielni. Rośnie tu bowiem blisko 3000 drzew, w większości liściastych, w przedziale wiekowym około 40 – 50 lat. Wśród gatunków liściastych przeważają klony, łącznie rośnie ich prawie 600. Są to głównie klony zwyczajne, jesionolistne i jawory. Drugim najliczniej występującym rodzajem drzewa jest lipa. Łącznie rośnie ich na Osiedlu ponad 450 sztuk wszystkich odmian. Dominują w udziale głównie lipy drobnolistne i szerokolistne. Rośnie tu też dużo brzóz, głównie brodawkowatych. Poza tym występują również wierzby białe, dęby, głogi, leszczyny i orzechy włoskie. Mniejszy udział stanowią kasztanowce, robinie akacjowe, sumaki, jesiony, jarzęby, a także topole, których można doliczyć się około setki (topola czarna, biała, osika, gatunki mieszańcowe). Mniej jest natomiast gatunków iglastych. To zaledwie 15% całego drzewostanu, najpopularniejszymi wśród iglaków są świerki, sosny, jałowce oraz żywotniki. Nieliczne występują także jodły i zrzucające igły na zimę modrzewie.

Służew to dawne tereny rolnicze i sadownicze. Wciąż licznie występują tu wiekowe drzewa owocowe. Charakterystycznym elementem osiedla są skupiny drzew drobnoowocowych, jabłoni rajskich, grusz oraz śliwy mirabelki czy też śliwy wiśniowej. Co więcej znajdziemy pokładające się ku ziemi oliwniki, z charakterystycznymi zielonkawo-niebieskimi liśćmi. Wśród najmłodszych egzemplarzy, które są na bieżąco dosadzane każdego roku, można znaleźć takie ciekawostki, jak klon tatarski (odmiana Ginnala), metasekwoja chińska, wiąz holenderski (odmiana Wredei). Kilkanaście okazałych platanów klonolistnych zachwyca latem gęstymi, ciemnozielonymi koronami, a jesienią przyciąga wzrok żółtym ubarwieniem. Wśród drzew rosną również imponujące surmie bignoniowe (Catalpy), które wyróżniają się efektownym kwitnieniem, dużymi jasnozielonymi liśćmi oraz długimi, cienkimi „strąkami” o lekko łukowatym kształcie. Można tu także spotkać kilka miłorzębów dwuklapowych, w tym najstarszy, liczący blisko 30 lat, o smukłej i eleganckiej dwupniowej formie. W pobliżu rośnie magnolia o krzewiastym pokroju, dodając uroku całej okolicy.

Obszar Spółdzielni jest bogato obsadzony krzewami, występują one w małych grupach, w nasadzeniach liniowych lub jako wielkopowierzchniowe zakrzewienia. Wśród nich prym wiodą żywopłotowe formacje ligustrów, jak również: forsycje, berberysy, lilaki, tawuły, ogniki szkarłatne, pigwowce, wiele odmian irgi, suchodrzewy chińskie, derenie, śnieguliczki, czy nawet rzadko spotykane żylistki lub pięknie kwitnące tamaryszki i hortensje. To tylko część roślin rosnących na naszym osiedlu; posiadamy znacznie więcej gatunków, które nie zostały wymienione z nazwy, chociażby takich jak pnącza, bluszcz czy winobluszcz pięciolistkowy.

Osiedle poza swoimi „ludzkimi” mieszkańcami ma jeszcze innych mniej oczywistych lokatorów. To m.in. ptaki, których w obrębie Doliny Służewskiej występuje całkiem sporo. Część z nich gniazduje zarówno w pobliskich parkach, jak i na naszym osiedlu. Rozmieściliśmy blisko sto budek lęgowych, zasiedlanych głównie przez sikorki i szpaki, oraz 20 schronów dla nietoperzy. Na najwyższych kondygnacjach budynków montujemy budki lęgowe dla jeżyków – cennych sprzymierzeńców w walce z komarami. W koronach starszych drzew można również dostrzec liczne naturalnie zbudowane gniazda, szczególnie widoczne jesienią i zimą, gdy drzewa zrzucą liście.

Nasze osiedle to także dom dla wielu innych gatunków. Wśród łatwo zauważalnych mieszkańców można spotkać skaczące po drzewach wiewiórki i szybko tuptające jeże. W strefach EKO gdzie nie wygrabiamy liści, pojedynczo rozlokowane są budki na zimę dla jeży i innych małych ssaków. Mniej widoczne, ale równie istotne bogactwo przyrodnicze tworzą grzyby, mchy, porosty, glony, płazy, motyle oraz liczne gatunki owadów.

Razem dbamy o zieleń

Piękne, zielone Osiedle to również dzieło mieszkańców, którzy z ochotą włączają się w działania ekologiczne i dbają o osiedlową zieleń. Spółdzielnia corocznie organizuje konkurs na najpiękniej ukwiecony balkon i najładniej zagospodarowane otoczenie budynku. Ta rywalizacja cieszy się dużym zainteresowaniem. W dotychczasowych edycjach, do konkursu zostało zgłoszonych wiele ekspozycji budzących zasłużony podziw.

W 2014 roku mieszkańcy dwóch budynków uczestniczyli w ogólnopolskim, prospołecznym projekcie „Zielona Ławeczka”, którego inicjatorem była Fundacja Banku Ochrony Środowiska. W ramach projektu mieszkańcy, przy niewielkiej pomocy Spółdzielni, zaprojektowali i wykonali miniogródki i rabaty przy ul. Bacha 26 i ul. Batuty 3. Zostały one docenione, a rabatę przy ul. Bacha 26 uznano w ogólnopolskim głosowaniu internautów za jeden z najlepszych projektów w Polsce.

Od 2020 roku na terenie osiedla zakładane są także łąki kwietne. Tworzenie ich na mało uczęszczanych trawnikach oraz w intensywnie nasłonecznionych miejscach wpisuje się w ogólny trend ekologiczny, wynikający z obserwowanych zmian klimatycznych.

Od kilku lat Spółdzielnia corocznie uczestniczy w akcji sadzenia drzew z okazji Światowego Dnia Drzewa, obchodzonego 10 października. Jest to międzynarodowa inicjatywa mająca na celu zwiększanie świadomości ekologicznej społeczeństw. Z tej okazji nowe nasadzenia odbywają się również na naszym osiedlu. Inicjatorem Dnia Drzewa był Amerykanin Julius Sterling Morton – sekretarz rolnictwa Stanów Zjednoczonych, gubernator stanu Nebraska, znawca i miłośnik przyrody, który w 1872 roku zainicjował szeroko zakrojoną akcję sadzenia drzew w Stanach Zjednoczonych. Idea Mortona dotarła do Europy w 1951 roku, a w Polsce Dzień Drzewa obchodzony jest od 2002 roku, 10 października. Organizują go stowarzyszenia ekologiczne, szkoły i nadleśnictwa.

My świętujemy ten dzień wspólnie z przedszkolakami z „Małego Kopernika”. Choć wolnych miejsc na nowe drzewa zaczyna powoli brakować, zawsze znajdujemy sposób, aby posadzić kolejne rośliny, wzbogacając osiedle o nowe odmiany ozdobne i kwietne rabaty. Dzięki temu każde kolejne nasadzenie staje się symbolicznym gestem troski o przyrodę i jest świetnym przykładem edukacji najmłodszych w duchu ekologii.

Wspólna troska mieszkańców i pracowników Spółdzielni o tereny zielone przynosi wymierne efekty. Piękna i zadbana zieleń wzbudza zachwyt przez cały rok, a dbałość o jej utrzymanie jest doceniana także przez instytucje zewnętrzne. W 2015 roku Towarzystwo Przyjaciół Warszawy wyróżniło Służew nad Dolinką, nagradzając Spółdzielnię w kategorii „Osiedla mieszkaniowe” w konkursie „Warszawa w kwiatach i zieleni”.